Edit: Reiđi og innri gagnrýnandi cptsd

Ég hef oft talađ um mikilvægi þess ađ leyfa hugsunum og tilfinningum ađ vera eins og þær eru og án þess ađ dæma og dæma fyrir ađ dæma.

En ég hef hinsvegar lært ađ þegar þađ kemur ađ toxic skömm sem yfirtekur heilbrigđa gagnrýni og breytir henni í hreint niđurrif, ađ þá er ekki alltaf hjálplegt ađ leyfa því bara ađ koma, án þess ađ leiđbeina.

Því toxic skömm getur yfirtekiđ rökhugsun og reynir stöđugt ađ koma sér ađ aftur og þađ ađ hleypa henni ađ aftur og aftur þegar hún tekur yfir og hreinlega ræđst á okkur, án þess ađ leiđbeina okkur eftir ađ hún fellur yfir, þađ getur gert okkur úrvinda og getur gefiđ henni ennþá meira rými til ađ vinna međ, því viđ höfum ekki orku í ađ minna okkur á ađ hún kemur ekki frá okkur sjálfum og ađ litla barniđ innra međ okkur elskar okkur.

Ef gagnrýnin er heilbrigđ og skilur þig ekki eftir líđandi eins og þú sért yfirþyrmandi lítil/ll og varnarlaus, líkaminn fer í kerfi, kaffærđ/ur í skömm og hræđslu fyrir þađ hver þú ert, þá getum viđ hleypt henni ađ og leyft henni ađ vera og hlúiđ ađ henni án þess ađ dæma og án þess ađ dæma fyrir ađ dæma, því þá eru þetta einungis náttúrulegar leiđir hugans ađ leiđa þig frá eitthverju eđa ađ eitthverju.

Þegar hins vegar kemur ađ krónískum áföllum sem hafa búiđ til þá hugmynd ađ viđ séum viđurstyggđ, mistök, eitthvađ til ađ skammast sín fyrir, ađ allt þađ sem viđ sèum sé vont, þá mælir Pete Walker (complex ptsd from surviving to thriving) međ því ađ taka annađ skref fyrst.

Þegar skömmin, minnimáttarkenndin, vonbrigđin og allar þær yfirþyrmandi tilfinningar sem geta komiđ taka yfir og skilja okkur eftir í ótta og skömm, þá getur þađ orđiđ þađ mikiđ ađ viđ náum ekki ađ klóra okkur úr þeirri gryfju međ því einungis ađ sýna þeim niđurrifs hugsunum kærleika og skilja viđ þar.

Ekki fyrst um sinn þegar varnarkerfiđ fer í gang viđ hverja hugsun, telur okkur vera raunverulega í hættu.

Pete walker talar um ákveđiđ tól sem hann útskýrir sem „angering“, þar sem viđ segjum stopp viđ þær hugsanir (edit: þađ getur skapađ togstreitu ađ banna hugsanir og segja stopp viđ ađ þær komi, hjálplegri leiđ væri ađ leyfa þeim ađ koma og vera upplifađar og séđar EN staldra svo viđ eftir ađ bylgjan er fallin yfir og kalla þá fram reiđi yfir því ađ okkur hafi veriđ gefiđ þessi skilabođ og leyfa reiđinni ađ gefa okkur styrk til þess ađ færa reiđina frá okkur sjálfum og yfir á þá sem eiga raddirnar sem liggja á bakviđ toxic skilabođin sem endurspilast í huganum núna) sem bađa okkur í skömm, nýtum reiđina yfir því ađ þessar hugsanir koma ekki frá okkur sjàlfum og eru lærđar, voru lærđar á þeim tíma þar sem viđ gátum ekki variđ okkur og höfđum ekki annađ val en ađ trúa þeim til þess ađ lifa af.

Þær eru þarna því viđ neyddumst til ađ trúa þeim og koma ekki frá okkur sjálfum.

Þær eru ekki þađ sem viđ erum.

En þađ ađ þær séu ađ endurspilast núna er einhver leiđ til þess ađ vernda okkur, þađ er þađ sem hugurinn reynir stöđugt ađ gera. Einhvers stađar lærđi ég ađ vernda sjálfa mig međ því ađ beina reiđinni ađ sjálfri mér og endurspila þessi skilabođ til þess ađ halda henni viđ. Þetta er ákveđin vernd, sama hversu miklum sársauka þađ er ađ valda og ég þarf ađ æfa mig ađ sýna því skilning ađ svona valdi hugurinn ađ komast af á þeim tíma sem hann þurfti þess.

Angering er tól til þess ađ bera kennsl á ađ þetta var ekki í lagi, tól til þess ađ taka eftir skilabođunum, leyfa þeim ađ koma en ađ leiđbeina reiđinni sem snýr ađ okkur sjálfum fyrir ađ þessi skilabođ séu viđvarandi yfir á þá sem gáfu okkur þessi skilabođ í fyrsta lagi. Reiđin fer frá því ađ vera gagnvart okkur sjálfum fyrir ađ hafa fengiđ þessi skilabođ yfir á þá sem gáfu þessi skilabođ þegar viđ vorum ófær um annađ en ađ taka þeim sem sannleika.

Hlusta, fara í gegnum, leiđbeina í ađra átt.

Þessi skömm skilgreinir mig ekki, ég lærđi ađ skilgreina mig þannig utan mín.

Vera reiđ yfir því ađ þessi skilabođ hafi veriđ gefin án þess ađ beina reiđinni ađ mér fyrir ađ þau séu þarna, því þau koma ekki frà mér.

Vera reiđ yfir ađ hafa fengiđ þessi skilabođ frá ytra umhverfi.

Vera reiđ yfir þvì ađ þađ hafi fengiđ ađ stjórna mér og leiđbeina reiđinni frá sjálfri mér og ađ því ađ þessi skilabođ hafi veriđ gefin.

Beina reiđinni ađ toxic gagnrýnandanum sem hefur tekiđ yfir (þetta tiltekna augnablik sem ég tel mig vera í hættu) heilbrigđa gagnrýnandann og er samblanda þeirra sem gáfu þessi skilabođ

Vera reiđ og beina reiđinni þangađ, ekki út á viđ, ekki ađ sjálfri mér, heldur ađ því ađ endurteknu skilabođin hafi veriđ gefin í fyrsta lagi, skilabođ sem segja mèr ađ ég sé ekki örugg í því ađ vera ég sjálf, sem bađa mig í skömm og hræđslu fyrir þađ ađ vera ég sjálf, sem reyna ađ fá mig til ađ vera human- doing, ekki human- being.

Vera reiđ og beina reiđinni ađ því sem reyndi á þeim tíma og endurspilast núna, ađ sannfæra mig um ađ ég hafi ekki leyfi til ađ anda, vera.

Vera reiđ og fara í gegnum reiđina, æfa mig ađ leiđbeina skömminni sem reynir ađ taka yfir mig.

Þetta er gert til þess ađ minnka valdiđ sem toxic gagnrýnandinn hefur međ því ađ bađa mig í skömm

Þetta er gert til þess ađ ég læri ađ svara fyrir mig gagnvart toxic gagnrýnandanum sem endurspilast innra međ mér og hætti ađ leyfa honum ađ skilgreina mig án þess ađ ég hafi neitt um þađ ađ segja.

Þegar valdiđ hans minnkar yfir mér, þá getur heilbrigđ gagnrýni fengiđ meira rými og líkaminn fengiđ meiri ró í burtu frá því ađ vera stöđugt ađ nema hættur, stöđugt á varđbergi

Ég er ađ æfa mig ađ segja viđ hann: Ég sé þig, ég skil þig, en þessi reiđi á ekki heima gagnvart mér og ég ætla ađ hjálpa þér ađ beina henni þar sem hún á heima.

Þegar valdiđ hans minnkar get ég fariđ í gegnum gagnrýnis hugsanirnar, sýna þeim athygli, vera hjá þeim, sýna þeim skilning án þess ađ þurfa ađ leiđbeina þeim eftir þađ.

Ég veit ađ valdiđ er ekki ađ taka yfir þegar líkaminn fer ekki í hættuviđbrögđ þegar gagnrýnis hugsanirnar koma.

En þađ er mikilvægt ađ èg minni mig á ađ þetta er stöđugt ferli og toxic gagnrýnandinn mun koma aftur.

Ef ég tek eftir ađ viđbrögđin í líkama og huga eru hættuviđbrögđ vegna gagnrýnis hugsaninnar, þá veit ég ađ þetta er toxic og þarf ađ leiđbeina reiđinni frá sjálfri mèr.

Ef viđbrögđin í huga og líkama eru mild og ekki yfirþyrmandi, þá leyfi ég þeim bara ađ vera.

Èg þarf ađ æfa mig ađ skynja muninn og þađ get ég æft mig ađ gera međ því ađ bera kennsl á þađ hvernig varnarviđbrögđin mín birtast.

Fight/flight/freeze/fawn (hægt ađ lesa betur um þau á vefsíđunni hjá Pete Walker)

Þegar ég er orđin betri í ađ bera kennsl á þau, þá get ég lært ađ vera međvituđ um þađ hvenær þađ kviknar à þeim og brugđist viđ í framhaldinu í samræmi viđ þađ.

Þetta er allt æfing. Endurtekning. Aftur og aftur og aftur ♡

 

-Allt sem ég skrifa hèr ađ ofan eru ráđleggingar og úrræđi sem ég er ađ nýta mér í mínum eigin bata. Mikilvægt er ađ vekja athygli á því ađ hvert bataferli er einstakt og mismunandi úrræđi virka fyrir mismunandi einstaklinga.

Leiđin er flókin, erfiđ, ruglingsleg, skref áfram, skref afturábak, en hún er alltaf okkar eigin.

 

– Karen

 

Vefsíđan hjá Pete Walker:

//www.pete-walker.com/

Höfundur: Karen Lind Harðardóttir

Ég er 24 ára Harrypotternördi, eiginkona og söngkona í felum með mikla ástríðu fyrir því að skrifa. Hér er ég að fjalla um andleg veikindi, mína batavinnu og allt sem mér dettur í hug, í von um að það veiti öðrum ánægju, hughreystingu eða hjálparhönd. Það er mikilvægt að taka fram að ég er ekki sérfræðingur og að það sem ég skrifa um er einungis það sem ég hef tekið til mín útfrá reynslu, upplýsingum og lærdómi sem ég tengi sjálf við í mínu eigin lífi.

Skildu eftir svar

Netfang þitt verður ekki birt. Nauðsynlegir reitir eru merktir *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.